
اگر تا به حال مسیر هوایی را برای سفر انتخاب کرده باشید، بیتردید با دستگاه ایکس ری فرودگاه برخورد کردهاید. این تجهیزات به عنوان یکی از ابزارهای مهم و ضروری در فرودگاهها، میتوانند در تامین امنیت مسافران نقش بسیار مهمی را بر عهده داشته باشند. اما شاید بسیاری از شما با عملکرد این تجهیزات آشنایی نداشته باشید یا حتی ندانید چه اشیایی با استفاده از این دستگاهها قابل شناسایی هستند؟
به همین منظور در این مقاله قصد داریم تا به معرفی این دستگاهها بپردازیم و به پرتکرارترین سوالاتی که در مورد نحوه شناسایی مواد مختلف توسط این سیستمها وجود دارد، پاسخ دهیم. پس اگر شما هم در خصوص عملکرد این تجهیزات کنجکاو هستید، به شما پیشنهاد میکنم تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
دستگاه ایکس ری چه چیزهایی را نشان میدهد؟
اگر بخواهیم به این سوال به صورت کلی پاسخ دهیم، باید گفت این تجهیزات برای ایجاد امنیت و بازرسی دقیق کیفها و چمدانهای همراه افراد مورد استفاده قرار میگیرند. این تجهیزات قادر هستند تا هر آن چیزی که داخل تونل تصویر برداری قرار میگیرند را به دقت بازرسی و محتویات آن را برای شما آشکار کنند.
درواقع از این تجهیزات میتوانید برای شناسایی انواع مواد مخدر نظیر تریاک، کوکائین و… استفاده کنید و مانع از ورود یا خروج آنها شوید. همچنین شناسایی انواع فلزات و کشف انواع اشیای ممنوعه از جمله سلاحهای سرد و گرم، مواد منفجره و… این امکان را به پرسنل امنیتی میدهند تا بازرسی جامع و دقیقی از محتویات داخل بستهها و کیفها داشته باشند.
به طور کلی این تجهیزات قادر به تشخیص دقیق ترکیب مواد نیستند و تنها میتوانند با توجه به چگالی و عدد اتمی موادی که داخل تونل تصویر برداری قرار میگیرند، فلزی، آلی یا معدنی بودن آنها را براساس تفکیک رنگها به اپراتور نشان دهند.
رنگها در اسکن ایکس ری
همانطور که اشاره کردیم رنگهای تصاویر اسکن شده از کیفها و چمدانها توسط این تجهیزات با توجه به چگالی و نوع مواد مشخص میشوند. به عنوان مثال مواد آلی نظیر کاغذ، لباس و… با رنگ نارنجی در تصاویر نشان داده میشوند و مواد مخلوطی مانند آلومینیوم با رنگ سبز از دیگر مواد قابل تفکیک هستند. همچنین مواد معدنی مانند مس با رنگ آبی و موادی با چگالی بالا و غیر قابل نفوذ با رنگ سیاه یا سفید در تصاویر نشان داده میشوند.
البته این نکته را در نظر داشته باشید که رنگ این تصاویر ممکن است با توجه به قابلیت طیف سنجی در هر دستگاه متفاوت باشد و بهتر است در هنگام خرید این محصولات به مشخصات فنی آنها توجه داشته باشید و آموزشهای لازم را در نحوه عملکرد و کارکرد این تجهیزات از فروشنده دریافت کنید.
اندازهگیری عدد اتمی
برای شناسایی کالا یا شی مورد نظر میتوان بعد از مشخص کردن محل مورد نظر، عدد اتمی آن را مشخص نمود، که این عدد به همراه رنگ شی میتوانند در تشخیص کامل نوع مواد بسیار موثر باشند.
مضرات دستگاه ایکس ری بازرسی چیست؟
یکی از نگرانیهایی که عموما در مورد این تجهیزات وجود دارد، این است که آیا اشعههای پرتوهای ایکس میتواند سلامتی افراد را تهدید کند؟ شاید علت اصلی این نگرانی توصیه پزشکان برای ممنوعیت استفاده از عکس برداری با اشعه ایکس تنها در مواقع ضروری باشد. اما در حقیقت یا خوشبختانه این تجهیزات برای افرادی که حتی دائما با آن سر و کار دارند هیچ ضرری ندارند، پس در نتیجه جای هیچگونه نگرانی نیست.
درواقع میزان پرتوهای تابشی از این دستگاهها به قدری پایین است که نمیتوانند هیچگونه ضرری را به بدن شما وارد کند، علاوه بر آن، فرآیند تابش پرتوهای اشعه ایکس در این دستگاهها در داخل تونل تصویر برداری انجام میشود و این سطح کاملا توسط پردههای سربی جهت جلوگیری از تابش اشعه ایکس به بیرون از دستگاه محافظت میشوند.
آیا دستگاه ایکس ری فرودگاه قرص را نشان میدهند؟
یکی از سوالاتی که بسیار از مسافران میپرسند، این است که آیا این تجهیزات میتوانند قرص را نشان دهند؟ پاسخ این سوال مثبت است درواقع همانطور که این تجهیزات در شناسایی مواد مختلف بسیار دقیق عمل میکنند، به راحتی نیز میتوانند قرص را صرف نظر از اینکه قرص را در بطری پلاستیکی یا فلزی قرار دادهاید، شناسایی کنند.
البته بهتر است این نکته را بدانید که حمل قرص در فرودگاه مانعی ندارد و نیازی نیست تا در این خصوص به مامور حراست اطلاع رسانی کنید. اما در مورد داروهای مایع این موضوع کاملا متفاوت است و نیاز به بررسی دقیق توسط مامور حراست دارد، از این رو اگر قصد حمل داروهای مایع را دارید، بهتر است مامور فرودگاه را مطلع کنید.

آیا اشعه ایکس میتواند از چندین لایه عبور کند؟
این تجهیزات به گونهای طراحی شدهاند که میتوانند ریزترین اشیا را به راحتی شناسایی کنند و آن را در تصاویر اسکن شده به نمایش بگذارند. درواقع دو پارامتر قدرت نفوذ در فولاد و تشخیص سیم دو عامل موثر و تاثیرگذار در دقت شناسایی این تجهیزات به شمار میروند. از این رو در هنگام انتخاب و خرید این تجهیزات، بهتر است ای دو فاکتور را در نظر داشته باشید.
اما به طور کلی این تجهیزات میتوانند انواع اشیا و نوع آنها را در حالتی که توسط یک حفاظ فلزی به صورت کامل پوشیده شدهاند را به راحتی شناسایی کنند و تصاویر بسیار دقیقی را در اختیار اپراتور قرار دهند. در نتیجه اگر تا به امروز بر این باور بودید که میتوانید با بسته بندی یا پنهان کردن اشیای خود در چند لایه، آن را از دید این تجهیزات مخفی کنید، کاملا اشتباه تصور میکردید.
سخن پایانی
این سیستمها به عنوان یکی از تجهیزات بسیار موثر در امر بازرسی علاوه بر فرودگاهها در اماکن بسیاری مورد استفاده قرار میگیرند. به عنوان مثال گمرک، ادارات پست، مراکز حمل و نقل و … از جمله اماکنی هستند، که استفاده و به کارگیری این سیستمها را به امری مهم و ضروری تبدیل کرده است. چرا که با کمک این تجهیزات میتوانید در سریعترین زمان ممکن یک بازرسی دقیق و بینقص داشته باشید و با کشف اشیای خطرناک و ممنوعه امنیت اماکن خود را بالا ببرید.