اگر میخواهید با نحوه کار با دستگاه حضور و غیاب انگشتی و اینکه چطور میتوان آن را بهدرستی راهاندازی کرد آشنا شوید، این راهنما دقیقاً برای شماست. در ادامه مرحلهبهمرحله یاد میگیرید چگونه اثر انگشت کاربران را ثبت کنید، تنظیمات اولیه دستگاه را انجام دهید و فرآیند حضور و غیاب را بدون خطا مدیریت کنید.
دستگاه اثر انگشتی چیست و چگونه کار میکند؟
دستگاه اثر انگشت یک سیستم بیومتریک پیشرفته است که از الگوی یکتای اثر انگشت برای شناسایی و ثبت ورورد خروج افراد استفاده میکند.
نحوه کار دستگاه به این صورت است که ابتدا با استفاده از حسگر نوری یا خازنی، تصویر دقیقی از اثر انگشت فرد دریافت میکند. سپس این تصویر توسط الگوریتمهای پردازش تصویر بررسی شده و ویژگیهای اصلی آن استخراج میشود. این ویژگیها در قالب دادههای رمزگذاریشده ذخیره میگردند.
در زمان احراز هویت، دستگاه دوباره اثر انگشت را اسکن کرده و دادههای جدید را با نمونههای ثبتشده قبلی مقایسه میکند. در صورت تطابق، ورود یا خروج فرد ثبت میشود. این سیستم به دلیل سرعت، امنیت بالا و جلوگیری از تقلب، یکی از بهترین روشهای کنترل تردد در سازمانها محسوب میشود.
نحوه کار با دستگاه حضور و غیاب انگشتی
تمامی این دستگاهها بخشی با عنوان تنظیمات دارند، که میبایست کار کردن با آن را بلد باشید. درواقع تمامی عملیات مربوط به ثبت نام کاربران، تعریف نقش کاربر و ثبت مشخصات بیومتریک افراد را میتوانید در بخش تنظیمات انجام دهید. به عنوان مثال برای تعریف یک اثر انگشت جدید یا حذف مشخصات کاربران تنها کافی است در بخش کابران، مشخصات پرسنل خود را ثبت کنید یا در بخش ویرایش کاربر مورد نظر جستجو و حذف نمایید. اما به طور کلی سه فرآیند ثبت اثر انگشت، حذف اثر انگشت و دریافت اطلاعات ذخیره شده در دستگاه از مهمترین بخشهای یک دستگاه انگشت زنی است، که در ادامه به توضیح آنها خواهیم پرداخت.
تعریف و ثبت اثر انگشت کاربران
برای ثبت تردد پرسنل، قبل از هر چیزی میبایست اثر انگشت افراد را تعریف کنید. درواقع تا زمانی که شما اثر انگشت خود را در در دیتابیس دستگاه ذخیره نکنید، دستگاه قادر به شناسایی هیچ اثر انگشتی نخواهد بود. در نتیجه در اولین قدم میبایست الگوی اثر انگشت خود را تعریف کنید. برای انجام این کار میتوانید در قسمت منو گزینه “تعریف کاربر”_”ثبت اثرانگشت” را انتخاب کنید.
سپس از پرسنل خود بخواهید انگشت خود را بر روی سنسور قرار دهند البته مطمئن شوید که اثر انگشت پرسنل عاری از هرگونه آلودگی و چربی باشد و مانعی وجود نداشته باشد. کاربر میبایست انگشت را خود را به صورت کامل و با فشار ملایمی بر روی سنسور قرار دهد و پس از تایید الگوی اثر انگشت توسط دستگاه، سایر اطلاعات را وارد کنید. همچنین شما میتوانید برای هر یک از پرسنل تا 10 اثر انگشت تعریف کنید. برای انجام این کار میتوانید از طریق گزینهی “ثبت اثر انگشت جدید” چندین اثر انگشت از هر یک از پرسنل خود در دستگاه ثبت کنید.
نحوه حذف اثر انگشت افراد
فرض کنید قصد دارید با یک یا چند نفر از پرسنل خود قطع همکاری کنید و از آنجایی که هر یک از این دستگاهها دارای ظرفیت محدودی برای تعریف پرسنل هستند، شما میتوانید با حذف اطلاعات کاربرانی که در سازمان حضور ندارند، حافظهی دستگاه را برای ثبت پرسنل جدید افزایش دهید. اما برای حذف اطلاعات کاربران تنها کافی است کاربر مورد نظر را جستجو کنید و گزینه حذف کاربر را انتخاب کنید تا اثر انگشت آن فرد برای همیشه از حافظه پاک شود.
برای آشنایی با تنظیمات دستگاه حضور و غیاب به لینک مراجعه کنید.
دریافت اطلاعات از دستگاه انگشت زنی
همانطور که اشاره کردیم، یکی از از دلایل استفاده از این تجهیزات، دقت بالایی است که در ثبت تردد پرسنل ارائه میدهند. درواقع شما برای محاسبه میزان کارکرد هر یک پرسنل و پرداخت حقوق و مزایای آنها در پایان هر ماه به این اطلاعات ذخیره شده، نیاز خواهید داشت. اما استخراج اطاعات و انتقال آنها به چه صورت امکان پذیر است؟
یکی از سادهترین و راحتترین روش انتقال اطلاعات ورود و خروج پرسنل، کمک گرفتن از یک فلش است، البته به شرطی که دستگاه منتخب شما دارای پورت خروجی USB باشد. برای انجام این کار کافی است از طریق منو وارد بخش “انتقال اطلاعات” یا “بارگذاری اطلاعات” شوید و اطلاعات ذخیره شده را به فلش انتقال دهید.
اما علاوه بر فلش روشهای دیگری برای انتقال اطلاعات وجود دارد، به عنوان مثال اگر دستگاه شما قابلیت اتصال به WIFI را داشته باشد، به راحتی قادر خواهید بود تا اطلاعات را به رایانه شخصی خود انتقال دهید. همچنین شما میتوانید از کابل شبکه و اتصال مستقیم دستگاه به نرمافزار این انتقال اطلاعات را انجام دهید.
مراحل تعریف اثر انگشت در دستگاه حضور و غیاب
هر فرد دارای الگویی یکتا از خطوط، قوسها و شیارهای اثر انگشت است که در طول زندگی تغییر نمیکند. دستگاه حضور و غیاب اثر انگشتی با استفاده از حسگرهای نوری یا خازنی، تصویری دقیق از اثر انگشت را دریافت کرده و آن را به مجموعهای از دادههای دیجیتال تبدیل میکند. این دادهها در قالب کدهای رمزگذاریشده در حافظه سیستم ذخیره میشوند تا در دفعات بعدی ورود فرد بتوانند بهسرعت با نمونه ثبتشده مقایسه شوند.
تعریف اثر انگشت در این دستگاهها تنها محدود به ثبت تصویر نیست، بلکه شامل تبدیل آن به الگوی ریاضی، تحلیل نقاط شاخص و پردازش دادهها برای احراز هویت دقیق میشود. به همین دلیل است که دستگاههای اثر انگشتی بهعنوان یکی از مطمئنترین ابزارهای کنترل تردد در سازمانها شناخته میشوند.
ثبت اثر انگشت (Enroll)
مرحله ثبت اثر انگشت یا Enroll اولین و مهمترین بخش راهاندازی دستگاه انگشتی زنی محسوب میشود. در این فرآیند، کاربر انگشت خود را چند بار روی حسگر قرار میدهد تا دستگاه بتواند یک تصویر کامل و با کیفیت از الگوی اثر انگشت او تهیه کند. معمولاً دستگاه نیاز دارد که فرد انگشت خود را از زوایای مختلف روی سنسور قرار دهد تا نقاط شاخص اثر انگشت مانند محل انشعاب خطوط، انتهای خطوط و قوسها دقیقتر شناسایی شوند.
پس از ثبت تصاویر اولیه، دستگاه آنها را پردازش کرده و بهترین نمونه را برای ذخیرهسازی انتخاب میکند. ثبت اثر انگشت باید در شرایط مناسب انجام شود؛ یعنی انگشت تمیز باشد، سنسور چربی یا گردوغبار نداشته باشد و فشار انگشت بیش از حد یا کمتر از حد نباشد. کیفیت ثبت اولیه تأثیر مستقیمی بر سرعت و دقت احراز هویت در مراحل بعدی دارد، بنابراین آموزش صحیح کاربران و تکرار ثبت تا زمان رسیدن به کیفیت مطلوب ضروری است.
پردازش دقیق تصویر اثر انگشت
بعد از ثبت اثر انگشت، دستگاه وارد مرحله پردازش تصویر میشود که یکی از بخشهای تکنیکی و حساس سیستمهای بیومتریک است. در این فرآیند، تصویر خام گرفتهشده توسط حسگر ابتدا به یک تصویر با کنتراست بالا تبدیل شده و سپس نویزهای احتمالی حذف میشوند تا خطوط اصلی اثر انگشت کاملاً واضح باشند.
الگوریتمهای پردازش تصویر در این مرحله با شناسایی ویژگیهای کلیدی اثر انگشت مانند مینوشیاها (نقاط انتهایی خطوط، نقاط انشعاب و قوسها) یک الگوی ریاضی دقیق برای هر فرد تولید میکنند. هدف این مرحله، استخراج ویژگیهایی است که قابل مقایسه و تکرارپذیر باشند.
این پردازش باعث میشود که دستگاه بتواند اثر انگشت را نهتنها بهعنوان یک تصویر، بلکه بهعنوان مجموعهای از دادههای قابل تحلیل در نظر بگیرد. به همین دلیل حتی اگر انگشت کمی جابهجا شود یا فشار متفاوت باشد، الگوریتم قادر است الگوی اصلی را بازشناسی کند. این مرحله بهشدت بر دقت نهایی دستگاه و کاهش خطاهای تشخیص تأثیر دارد.
ذخیره نمونههای ثبتشده را در قالب کدهای باینری
پس از پردازش تصویر اثر انگشت، نوبت به تبدیل این دادهها به کدهای دیجیتال و ذخیرهسازی آنها در حافظه دستگاه میرسد. برخلاف تصور رایج، دستگاه اثر انگشت تصویر واقعی اثر انگشت را ذخیره نمیکند؛ بلکه مجموعهای از دادههای رمزگذاریشده و باینری را ذخیره میکند که قابل بازسازی به تصویر اصلی نیستند.
این روش علاوهبر افزایش امنیت، باعث کاهش حجم اطلاعات و سرعت بیشتر تطبیق میشود. هر اثر انگشت پس از تحلیل نقاط شاخص، به یک قالب ریاضی تبدیل میشود که به آن Template گفته میشود. این تمپلیتها در حافظه داخلی یا کارت حافظه دستگاه ذخیره شده و فقط برای عملیات احراز هویت قابل استفادهاند.
رمزگذاری دادهها معمولاً بهصورت هششده انجام میشود، بنابراین حتی در صورت دسترسی غیرمجاز به حافظه دستگاه، امکان سوءاستفاده از الگو وجود ندارد. این روش ذخیرهسازی یکی از دلایل اصلی امنیت بالای سیستمهای حضور و غیاب بیومتریک به شمار میآید.
احراز هویت از طریق تطبیق دقیق اثر انگشت
مرحله نهایی در عملکرد دستگاه حضور و غیاب انگشتی، احراز هویت یا Matching است. زمانی که کاربر انگشت خود را روی سنسور قرار میدهد، دستگاه دوباره از انگشت او تصویر میگیرد، آن را پردازش میکند و ویژگیهای استخراجشده را با نمونههای ذخیرهشده قبلی مقایسه میکند.
این مقایسه بهصورت ریاضی انجام میشود و دستگاه میزان شباهت بین دو الگو را بر اساس نقاط شاخص محاسبه میکند. اگر شباهت به حد قابل قبول برسد، احراز هویت انجام شده و ورود یا خروج فرد ثبت میشود. اگر اختلاف زیاد باشد، دستگاه پیام خطا یا عدم تطابق نمایش میدهد.
سیستمهای پیشرفتهتر حتی در شرایطی مانند خشکی پوست، رطوبت، کثیفی جزئی یا فشار نامناسب انگشت نیز قادر به شناسایی صحیح فرد هستند. سرعت احراز هویت معمولاً کمتر از یک ثانیه است و این یکی از مزیتهای مهم دستگاههای بیومتریک به شمار میرود.
این فرآیند دقت بسیار بالایی دارد و احتمال جعل یا تقلب در آن تقریباً صفر است، زیرا هیچ دو انسانی اثر انگشت یکسانی ندارند و بازسازی الگوی ثبتشده نیز غیرممکن است.
دستگاه انگشت زنی در چه اماکنی کاربرد دارد؟
شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که این نوع دستگاهها را کجا میتوان استفاده کرد و کجا مناسب نیستند. از آنجایی که این تجهیزات بر پایه تشخیص اثر انگشت کار میکنند، طبیعتاً در محیطهایی مثل برخی کارخانجات صنعتی، کارگاههای شیمیایی یا مشاغلی که کاربر ناچار است دائم از دستکش استفاده کند، گزینهی ایدهآلی نیستند. همچنین در مشاغلی که بهدلیل تماس مکرر با سطوح زبر و خشن، اثر انگشت افراد دچار ساییدگی و آسیب میشود، احتمال عدم شناسایی صحیح توسط دستگاه بالاتر میرود.
توصیهی ما در این موارد این است که دستگاه دیگری را جایگزین کنید و یا از دستگاههای ترکیبی استفاده نمایید تا در مواقعی که اثر انگشت افراد قابل شناسایی نیست، روش دیگری برای ثبت تردد پرسنل خود به کار بگیرید.
با این حال، بهطور کلی دستگاههای حضور و غیاب انگشتی با توجه به رابط کاربری ساده و دقت بالایی که دارند، در بسیاری از محیطها مانند مدارس و آموزشگاهها، سازمانها و شرکتها، ادارات، کارگاههای تولیدی، کارخانهها و هر مجموعهای که نیاز به ثبت دقیق و قابلاعتماد ورود و خروج پرسنل دارد، بسیار کاربردی و محبوب هستند.
سخن پایانی
این تجهیزات به عنوان یکی از سیستمهای حرفهای و محبوب در بازار، میتوانند گزینهی بسیار مناسبی برای شرکتهایی باشند که به دنبال ثبت دقیق تردد پرسنل هستند و به برقراری نظم و انضباط در سازمان خود اهمیت میدهند. در حقیقت میتوان از اصلیترین دلیل استفاده از این تجهیزات به قیمت مناسب، دوام بالا و عملکرد عالی آنها اشاره کرد. همچنین برای مشاهده انواع دستگاه های حضور غیاب اثر انگشتی و بررسی دقیقتر مشخصات فنی هر مدل میتوانید به سایت zkteco مراجعه کنید.